Router hết cập nhật firmware: có nên dùng tiếp không?
Router không tự ngừng hoạt động khi nhà sản xuất thôi phát hành firmware, nhưng các lỗ hổng bảo mật được phát hiện sau đó có thể không bao giờ được vá. Theo Engadget, đó là lúc nên bắt đầu tính chuyện thay thiết bị.
Vẫn chạy, nhưng mất lớp bảo vệ quan trọng nhất
Firmware là phần mềm cài sẵn bên trong router (bộ định tuyến, thường gọi là bộ phát Wi-Fi) để điều khiển thiết bị. Chỉ cần phần cứng còn tốt, router vẫn kết nối các thiết bị trong nhà với Internet rất lâu sau khi hãng ngừng cập nhật. Không có “công tắc tắt máy” nào được cài sẵn; thứ duy nhất khiến nó im hẳn là hỏng phần cứng.
Vấn đề nằm ở bảo mật. Cập nhật firmware là cách đáng tin cậy nhất để sửa các lỗ hổng mới được phát hiện, nên khi nguồn này dừng, router có thể rơi vào tình trạng dễ bị tấn công và cứ thế kéo dài từng ngày. Kẻ tấn công thường nhắm vào router có lỗ hổng theo số lượng lớn, dùng chúng để chuyển tiếp lưu lượng độc hại hoặc gom vào một nhóm thiết bị bị điều khiển mà chủ nhân không hay biết.
Điều đó không có nghĩa router hết cập nhật là đã bị xâm nhập. Trước mắt, hãy tắt tính năng quản trị từ xa (remote administration) để trang cài đặt của router không truy cập được từ bên ngoài mạng nhà bạn, đồng thời đặt mật khẩu quản trị mạnh và không dùng chung với nơi nào khác.
Mốc 5 năm là lúc kiểm tra, không phải hạn sử dụng
Router 5 năm tuổi chưa chắc đã lỗi thời, nhất là khi nhu cầu chỉ là lướt web hay xem phim trực tuyến. Cũng không có thời hạn cố định nào cho việc hãng ngừng cập nhật. Netgear gợi ý mốc 4–5 năm, nhưng đó không phải quy định tuyệt đối. Nên coi đây là thời điểm kiểm tra xem đúng mẫu máy mình đang dùng có còn nhận bản vá bảo mật hay không.
Nếu hãng sắp ngừng hỗ trợ, hãy cài bản cập nhật mới nhất còn có và lên kế hoạch mua router mới.
Với một số thiết bị còn một lối khác: các dự án như OpenWrt có thể cung cấp firmware tuỳ biến sau khi hãng thôi cập nhật. Cần đối chiếu đúng phiên bản phần cứng với danh sách thiết bị mà OpenWrt hỗ trợ. Cài nhầm firmware hoặc làm sai quy trình có thể biến router thành một “cục chặn giấy”.
Cách kiểm tra router còn được hỗ trợ hay không
- Tìm số model và phiên bản phần cứng (hardware revision) trên nhãn dán, thường nằm ở mặt dưới hoặc mặt sau router. Phiên bản phần cứng rất quan trọng, vì hai router cùng tên model vẫn có thể dùng các bản firmware khác nhau.
- Đăng nhập vào router hoặc mở ứng dụng đi kèm, tìm mục cập nhật firmware rồi so phiên bản đang cài với bản được đề xuất. Nếu có tuỳ chọn tự động cập nhật, hãy bật lên.
- Tra đúng model và phiên bản phần cứng đó trên trang hỗ trợ chính thức của hãng: so phiên bản đang cài với bản mới nhất, đọc ghi chú phát hành và xem có thông báo ngừng hỗ trợ (end-of-life, end-of-support) hay không.
- Có bản cập nhật thì làm theo hướng dẫn của hãng. Không có thì kiểm tra lại tình trạng hỗ trợ, nhất là khi router đã dùng hơn vài năm.
Router còn được hỗ trợ thì cứ yên tâm dùng tiếp. Nếu không, nhiều khả năng mọi thứ vẫn ổn, nhưng nên bắt đầu lên kế hoạch thay.
Nguồn: Engadget